Theoriebegrippen auto: 174 begrippen van A tot Z

A

Achterruitverwarming: Verwarming in de achterruit die condens en ijs verwijdert, zodat je goed zicht naar achteren houdt.
Achteruitrijden: Met je voertuig achterwaarts rijden. Je moet al het andere verkeer voor laten gaan.
Achteruitrijlicht: Wit licht achter op je voertuig dat aangaat als je de achteruitversnelling inschakelt. Het verbetert je zicht en waarschuwt anderen.
Ademanalyse: Officiële alcoholtest waarbij je in een meetapparaat blaast. Het apparaat meet nauwkeurig hoeveel alcohol er in je adem zit.
Adviessnelheid: Aanbevolen snelheid voor de wegsituatie, aangegeven met een blauw vierkant bord. Deze snelheid is niet verplicht, maar wel verstandig.
Afritnummer(s): Nummer van een afrit op de autosnelweg. Het helpt je de juiste afrit te vinden en je locatie door te geven.
Antiblokkeersysteem (ABS): Remsysteem dat voorkomt dat de wielen blokkeren bij hard remmen. Daardoor kun je blijven sturen.
APK: Algemeen Periodieke Keuring; verplichte controle of je voertuig veilig en milieuvriendelijk genoeg is om de weg op te mogen.
APK-gekeurd: Officieel goedgekeurd na een APK; pas dan mag je het voertuig op de openbare weg gebruiken.
APK-keuringsrapport: Document met de uitslag van de APK en eventuele gebreken aan het voertuig.
Aquaplaning: Verschijnsel waarbij een waterlaag tussen je banden en het wegdek komt, zodat je geen grip meer hebt en het voertuig onbestuurbaar wordt.
Autogordel: Veiligheidsgordel die je in de auto draagt om bij een botsing op je plek te blijven; dragen is verplicht.
Autopech: Een storing aan je voertuig waardoor je niet of niet veilig kunt doorrijden.
Autosnelweg: Weg met een wit-op-blauw bord met snelweg-symbool; minimaal 60 en meestal maximaal 100 of 130 km/u, alleen voor snelverkeer.
Autoweg: Weg met een wit-op-blauw bord met auto-symbool; alleen voor motorvoertuigen die minimaal 50 km/u kunnen rijden.

B

Bandenspanning: De luchtdruk in je banden. De juiste spanning helpt je veilig te rijden en beperkt slijtage en brandstofverbruik.
Bebouwde kom: Gebied binnen de witte plaatsnaamborden; standaard geldt hier 50 km/u tenzij anders aangegeven.
Beginnend bestuurder: Bestuurder die minder dan vijf jaar een rijbewijs heeft (zeven jaar als het rijbewijs vóór de achttiende verjaardag is behaald). Voor deze bestuurder geldt een strengere alcohollimiet van 0,2‰.
Berm: Strook grond direct naast de rijbaan, vaak van gras of zand. Let op bij het uitwijken: in een zachte berm kun je snel slippen.
Blaastest: Voorlopige alcoholtest van de politie waarbij je in een blaaspijpje blaast. De uitslag bepaalt of een ademanalyse nodig is.
Blikschade: Schade aan de carrosserie van een voertuig zonder dat er gewonden zijn gevallen.
Blokmarkering: Onderbroken streep van blokken op het wegdek die rijstroken op snelwegen scheidt vlak voor een splitsing of in- en uitvoeger.
Brandstofverbruik: De hoeveelheid brandstof die je voertuig verbruikt, meestal uitgedrukt in liters per 100 kilometer.
Brommobiel: Klein gemotoriseerd voertuig op vier wielen, max. 45 km/u. De bestuurder heeft een AM-rijbewijs nodig.
(Goed afgestelde) buitenspiegel: Spiegel aan de buitenkant van het voertuig, zo afgesteld dat je het verkeer naast en achter je goed kunt zien.
Busstrook: Rijstrook met het woord BUS op het wegdek; alleen voor lijnbussen (en soms taxi's), aangegeven door bord of markering.

C

Carpooler: Iemand die samen met anderen in één auto naar het werk of naar school reist. Zo deel je de kosten en belast je het milieu minder.
Claxonneren: Een geluidssignaal geven met de claxon. Dit mag alleen om dreigend gevaar af te wenden.
CO2-uitstoot: De hoeveelheid kooldioxide die je voertuig uitstoot. Dit is een belangrijke maat voor de belasting van het milieu.
Cruise control: Systeem dat je snelheid automatisch constant houdt, zodat je het gaspedaal niet hoeft in te drukken.

D

Dagrijlicht: Verlichting die overdag automatisch brandt om je voertuig beter zichtbaar te maken.
Dashboard: Het paneel voor de bestuurder met meters, controlelampjes en bedieningsknoppen.
Dode hoek: Gebied rondom je voertuig dat je niet in je spiegels kunt zien. Vooral bij vrachtauto’s kan dit gevaarlijk zijn voor fietsers en voetgangers.
Doodlopende weg: Weg die eindigt zonder aansluiting op een andere doorgaande weg.
Doorgaande rijbaan: De rijbaan die de hoofdrichting van de weg volgt en niet afslaat of uitvoegt.
(Bevorderen van de) doorstroming: Het verkeer soepel laten doorrijden om files en vertraging te voorkomen.
Driepuntsgordel: Veiligheidsgordel met drie bevestigingspunten die over je schouder en heupen loopt; biedt de beste bescherming.

E

(Lichte) Educatieve maatregel alcohol en verkeer (LEMA/EMA): Verplichte cursus over alcohol in het verkeer, opgelegd door het CBR na een alcoholovertreding.
Educatieve maatregel gedrag en verkeer (EMG): Verplichte cursus over rijgedrag, opgelegd na ernstige verkeersovertredingen zoals te hard rijden of bumperkleven.
Eenrichtingsweg: Weg waar het verkeer slechts in één richting mag rijden; aangegeven met een blauw bord met witte pijl.
Erf: Verblijfsgebied (woonerf of winkelerf) met een speciaal bord; max. 15 km/u en voetgangers mogen overal lopen.

F

Fietsdrager: Hulpmiddel achter op of boven op je auto om fietsen te vervoeren. De kentekenplaat en achterlichten moeten zichtbaar blijven.
Fietsstrook: Rijstrook met fietssymbolen, gescheiden door een onderbroken streep; bedoeld voor fietsers maar geen verplicht fietspad.
Filevorming: Het ontstaan van een file, bijvoorbeeld door drukte, ongelukken of wegwerkzaamheden.

G

Gehandicaptenvoertuig: Klein motorvoertuig speciaal voor mensen met een beperking; max. 45 km/u en mag op de rijbaan, het fietspad of het trottoir.
Geluidssignaal: Hoorbaar waarschuwingssignaal, zoals de claxon van een voertuig of de tweetonige hoorn van een hulpdienst.
Geslotenverklaring: Verkeersbord (rond met rode rand) dat aangeeft welke voertuigen geen doorgang hebben.
Gevarendriehoek: Rood-witte driehoek die je bij pech of een ongeval op de weg zet om andere weggebruikers te waarschuwen.

H

Handheld bellen: Bellen met een telefoon in je hand tijdens het rijden. Dit is verboden en strafbaar.
Handsfree bellen: Bellen via een carkit, oortje of bluetooth zonder het apparaat vast te houden. Dit is toegestaan, maar leidt wel af.
Hectometerbordje: Klein groen bordje langs de snelweg dat de afstand in honderden meters aangeeft. Je kunt het gebruiken om bij pech je locatie door te geven.
Heupgordel: Veiligheidsgordel die alleen over je heupen loopt. Deze komt vooral nog voor op de middelste zitplaats achterin oudere auto’s.

I

Identiteit: Wie je officieel bent. In het verkeer moet je je kunnen identificeren met een geldig identiteitsbewijs of rijbewijs.
Invoegstrook: Strook waarop je versnelt om in te voegen op de doorgaande rijbaan. Het verkeer op de hoofdrijbaan heeft voorrang.

K

Kentekenbewijs: Officieel document met de gegevens van het voertuig en de persoon op wiens naam het staat. Vroeger was dit van papier, nu is het een kentekencard.
Kentekenplaat: Plaat met de unieke combinatie van letters en cijfers waarmee je voertuig is geregistreerd.
Knippersignaal: Lichtsignaal dat afwisselend aan- en uitgaat, zoals dat van richtingaanwijzers en waarschuwingslichten.

L

Landbouwvoertuig: Voertuig zoals een tractor, gebruikt in de landbouw; max. 40 km/u en herkenbaar aan een geel kenteken.
Linkerbuitenspiegel: Buitenspiegel aan de bestuurderskant, waarmee je het verkeer links achter je kunt zien.
Linkerdimlicht: Het dimlicht aan de linkerkant van je voertuig.
Linkerrijstrook: De meest linkse rijstrook. Deze is bedoeld om in te halen, niet om op te blijven rijden.
Losbreekreminrichting: Remsysteem dat een aanhangwagen automatisch afremt als die losraakt van het trekkende voertuig.
Losliggende (stenen): Stenen of grind die los op het wegdek liggen. Ze kunnen slipgevaar of schade aan voertuigen veroorzaken.

M

(Weg)markering: Strepen, blokken, pijlen of symbolen op het wegdek die het verkeer regelen of informatie geven.
Matrixbord: Elektronisch bord boven of langs de snelweg dat snelheden, rijstrooksluitingen en waarschuwingen kan tonen.
Maximumsnelheid: De hoogste snelheid die op een bepaalde weg of voor een bepaald voertuig is toegestaan.
Medeweggebruiker(s): Andere mensen die tegelijk met jou de weg gebruiken, zoals automobilisten, fietsers, voetgangers en motorrijders.
Milieu: De leefomgeving. Je rijgedrag heeft daar invloed op door uitstoot, geluid en brandstofverbruik.
Militaire colonne: Groep militaire voertuigen die als één eenheid rijdt; je mag er niet tussendoor rijden.
Mistachterlicht: Fel rood licht achter op je voertuig dat je gebruikt bij dichte mist (zicht minder dan 50 meter).
Motorfiets: Motorvoertuig op twee wielen met een verbrandings- of elektrische motor.
Motorolie: Olie die de bewegende onderdelen van de motor smeert. Controleer regelmatig het oliepeil met de peilstok.
Motorrijder: Bestuurder van een motorfiets.
Motorrijtuig: Verzamelnaam voor alle door een motor aangedreven voertuigen, behalve bromfietsen en fietsen met trapondersteuning.
Motorvoertuig: Door een motor aangedreven voertuig op meer dan twee wielen, zoals een auto, vrachtwagen of bus.

N

Navigatiesysteem: Apparaat of app met gesproken routeaanwijzingen en een kaart. Bedien het alleen als je stilstaat of laat een passagier dit doen.

O

Oliepeil: De hoeveelheid motorolie in de motor. Controleer het peil regelmatig met de peilstok om motorschade te voorkomen.
Omleidingsroute: Alternatieve route die je volgt als de gewone weg afgesloten of versperd is.
(Verkeers)ongeval: Botsing of incident in het verkeer met materiële schade, letsel of beide.
Oplettendheid: De mate waarin je je aandacht bij het verkeer houdt. Door goed op te letten, merk je gevaar op tijd op.
Optische en geluidssignalen: Zwaailichten en sirenes van een voorrangsvoertuig. Je moet onmiddellijk ruimte maken om het door te laten.
Overstekende kinderen: Kinderen die de weg oversteken. Rijd voorzichtig en houd rekening met onverwacht gedrag.
Overweg: Plek waar de weg een spoorlijn kruist. Let op slagbomen, knipperlichten en de bel.
Overwegbomen: Slagbomen bij een spoorwegovergang die sluiten als er een trein nadert.

P

Parkeergelegenheid: Plek waar je je voertuig mag neerzetten, zoals een parkeerplaats, parkeervak of parkeergarage.
Parkeerrem: Hand- of voetrem die je voertuig stilhoudt als je geparkeerd staat.
Parkeerschijf(-zone): Zone waar je een blauwe parkeerschijf met aankomsttijd zichtbaar achter je voorruit moet leggen.
Passagier: Iemand die in je voertuig meerijdt zonder het te besturen.
Pechhulpdienst: Dienst die je helpt bij autopech onderweg, zoals de ANWB Wegenwacht.
Personenauto: Motorvoertuig voor het vervoer van personen, met maximaal acht zitplaatsen naast die van de bestuurder.
Politieauto: Auto in gebruik bij de politie; herkenbaar aan striping en zwaailichten.
Politiebureau: Gebouw van waaruit de politie werkt en waar je aangifte kunt doen.
Politiecontrole: Controle door de politie, bijvoorbeeld op alcohol, snelheid, drugs of de staat van je voertuig.

R

Reactietijd: De tijd tussen het opmerken van gevaar en je reactie daarop. Dit duurt gemiddeld ongeveer 1 seconde.
Reactievermogen: Je vermogen om snel en juist op het verkeer te reageren. Alcohol, medicijnen en vermoeidheid kunnen dit verminderen.
Rechterbuitenspiegel: Buitenspiegel aan de bijrijderskant, waarmee je het verkeer rechts achter je kunt zien.
Rechterdimlicht: Het dimlicht aan de rechterkant van je voertuig.
Reflector(en): Onderdeel dat licht weerkaatst, zodat je voertuig in het donker beter zichtbaar is.
Reminrichting: Het volledige remsysteem van je voertuig, met onder meer pedalen, leidingen en remmen op de wielen.
Remweg: De afstand die je voertuig aflegt vanaf het moment dat je begint te remmen totdat het stilstaat.
Reserveband: Extra band in je auto, voor het geval een van je banden onderweg lek raakt.
Richtingaanwijzer: Knipperend oranje licht waarmee je aangeeft dat je van richting of rijstrook gaat veranderen.
(Verhoogde) rijbaanscheiding: Verhoging tussen rijbanen die het verkeer in beide richtingen fysiek scheidt.
Rijbaanversmalling: Plek waar de rijbaan smaller wordt. Let op tegemoetkomend of invoegend verkeer.
(Ontzegging van de) rijbevoegdheid: Door de rechter opgelegd verbod om gedurende een bepaalde tijd te rijden.
Rijgedrag: De manier waarop je rijdt. Het uitgangspunt is dat je veilig en sociaal rijdt en rekening houdt met fouten van anderen.
Rijontzegging: Door de rechter opgelegd verbod om een motorvoertuig te besturen.
Rijrichting: De richting waarin je op een weg of rijstrook moet rijden.
Rijvaardigheid: Je vermogen om veilig, vlot en sociaal een voertuig te besturen.
Rijverbod: Tijdelijk verbod om te rijden, vaak na alcoholgebruik of vermoeidheid; meestal 24 uur.
Routenummer: Nummer waarmee een route wordt aangeduid, zoals A2, N35 of E19.
Ruitensproeiervloeistof: Vloeistof waarmee je de ruiten van je auto schoon sproeit. Gebruik in de winter vloeistof met antivries.
Ruiter: Iemand die op een paard rijdt. Passeer voorzichtig en stapvoets, zodat het paard niet schrikt.

S

Schadeformulier: Formulier dat je na een aanrijding samen met de andere betrokkene invult. De verzekeraars gebruiken het om de schade af te handelen.
Skeelers: Schoenen met wieltjes (inline skates); de berijder is bestuurder en moet zich aan de regels voor voertuigen houden.
Slachtoffer: Iemand die gewond raakt of overlijdt door een verkeersongeval.
Slagbomen: Beweegbare afsluitingen van een weg of doorgang, bijvoorbeeld bij een spoorwegovergang of parkeergarage.
Slijtage: Het geleidelijk verslechteren van onderdelen door gebruik, zoals banden, remmen of ruitenwissers.
Slipgevaar: Het risico dat je voertuig gaat slippen, bijvoorbeeld door gladheid, regen, sneeuw of olie op de weg.
Snelheidscontrole: Controle door de politie of met camera’s om te bepalen of je je aan de maximumsnelheid houdt.
Speed-pedelec: Snelle elektrische fiets met trapondersteuning tot 45 km/u; geldt als bromfiets, helmplicht en op de rijbaan.
Speekseltest: Test waarbij speeksel wordt afgenomen om drugsgebruik vast te stellen.
Spitsstrook: Extra rijstrook (links of rechts) die alleen tijdens de spits wordt opengesteld. Een matrixbord geeft aan of de strook open is.
Splitsing: Plek waar een rijbaan in twee of meer richtingen wordt gesplitst.
Spoorvorming: Geulen in het wegdek die ontstaan door zwaar verkeer. Hier kan water in blijven staan, waardoor aquaplaning kan ontstaan.
Stopafstand: De totale afstand voordat je stilstaat: reactieafstand plus remweg.
Suggestiestrook: Smalle strook aan weerszijden van de rijbaan zonder doorgetrokken streep, bedoeld als suggestie voor fietsers.
Symbool: Afbeelding op een verkeersbord of op het wegdek met een vaste betekenis.

T

(Toegestane) maximummassa: Het hoogste totale gewicht dat een voertuig volgens het kentekenbewijs mag hebben, inclusief eventuele lading.
(Toegestane) maximumsnelheid: De hoogst toegestane snelheid op een bepaalde weg of voor een bepaald voertuig.
Taxistandplaats: Plek met bord en markering waar taxi's mogen wachten op klanten. Anderen mogen hier niet parkeren.
Tegenpartij: De andere betrokkene bij een aanrijding of geschil.
Toerental: Het aantal omwentelingen dat de motor per minuut maakt. Je leest dit af op de toerenteller.
Touringcar: Comfortabele bus voor lange afstanden, vaak gebruikt voor groepsreizen en excursies.
Tramkruising: Kruising waar een tramlijn de weg kruist; trams hebben in de regel voorrang.
Trottoir: Verhoogd voetpad langs de weg; alleen bedoeld voor voetgangers.
Turborotonde: Rotonde met meerdere rijstroken en doorgetrokken strepen; je sorteert vóór de rotonde voor in de juiste richting.

U

Uitrijstrook: Strook waarop je vanaf de doorgaande rijbaan vertraagt om de weg te verlaten.
Uitrit: Plek waar je vanaf een terrein, inrit of garage de weg op rijdt; je moet al het verkeer voorrang verlenen.
Uitvaartstoet: Stoet voertuigen die een overledene begeleidt; je mag er niet doorheen rijden.
Uitvoegstrook: Strook waarop je de doorgaande rijbaan verlaat en vertraagt voor de afslag.
Uitwijkplaats: Plek aan de zijkant van een smalle weg waar je opzij kunt gaan om tegemoetkomend verkeer te laten passeren.
Uitwijkroute: Alternatieve route bij een wegafsluiting; vaak aangegeven met geel-zwarte borden.

V

Veegwagen: Voertuig dat de straat schoonmaakt. Het rijdt langzaam en kan andere weggebruikers tijdelijk hinderen.
Veerpont: Boot die mensen en voertuigen over water vervoert. Volg de aanwijzingen van het personeel.
Veiligheidshamer: Hamertje in je voertuig waarmee je in noodgevallen een ruit kunt verbrijzelen om naar buiten te komen.
Verdrijvingsvlak: Wit gestreept vlak op het wegdek dat je niet mag in- of overrijden; gebruikt om verkeersstromen te scheiden.
Vergunninghouders: Mensen met een speciale vergunning, bijvoorbeeld om in een bepaald gebied te parkeren.
Verkeersdrempel: Verhoging in de weg die ervoor zorgt dat het verkeer langzamer rijdt.
Verkeerslicht: Stoplicht dat het verkeer regelt met rood, oranje en groen.
Verkeersregelaar: Persoon die het verkeer met handgebaren regelt; aanwijzingen gaan boven verkeersborden en verkeerslichten.
Verkeerssituatie: Het geheel van de weg, de weggebruikers en de omstandigheden op een bepaalde plek en een bepaald moment.
Vertraging: Tijdverlies door drukte, files of incidenten op je route.
Viaducten: Bruggen waarmee een weg of spoorlijn een andere weg of spoorlijn kruist.
Vluchthaven: Verbrede inham langs de snelweg waar je in noodgevallen kunt stoppen.
Vluchtstrook: Strook rechts van de rijbaan op een snelweg; alleen voor pech of nood, niet om te rijden.
Voetgangersoversteekplaats: Zebrapad; plek waar voetgangers voorrang hebben bij het oversteken.
Vooraanduiding: Bord dat een volgend bord of een naderende verkeerssituatie aankondigt, vaak met de afstand erbij.
Voorrangskruispunt: Kruising waarvan de voorrang met borden of haaientanden is geregeld.
Voorrangsvoertuig: Voertuig met blauwe zwaailichten én tweetonige hoorn (politie, brandweer, ambulance); maak altijd ruimte.
Voorsorteerstrook: Rijstrook waarop je gaat staan om aan te geven welke richting je opgaat.

W

Waarschuwingslichten: Alle vier de richtingaanwijzers die tegelijk knipperen (alarmlichten); gebruiken bij gevaar of een naderende file.
Weersomstandigheden: Het weer, zoals regen, mist, sneeuw of wind. Pas je snelheid en rijgedrag hierop aan.
Wegenwacht: De pechhulpdienst van de ANWB.
Weggebruiker: Iedereen die zich op de openbare weg bevindt, te voet of met een voertuig.
Wegligging: De mate waarin je voertuig stabiel op de weg blijft, vooral in bochten en bij plotselinge stuurbewegingen.
Wegomleiding: Tijdelijke omleiding van een afgesloten of versperde weg, aangegeven met geel-zwarte borden.
Wegversmalling: Plek waar de weg smaller wordt, vaak met een voorrangsregeling die aangeeft wie er eerst mag rijden.
Wegwerkzaamheden: Werk aan of langs de weg. Let op een lagere maximumsnelheid, omleidingen en verkeersregelaars.
Winterbanden: Banden met dieper en zachter rubberprofiel; geven betere grip bij temperaturen onder 7°C, sneeuw of ijs.

Z

Zijspiegel: Andere benaming voor de buitenspiegel aan de zijkant van je voertuig.
Zijwind: Wind die van opzij tegen je voertuig blaast. Hierdoor kun je uit koers raken, vooral op bruggen en open wegen.
Zomerbanden: Banden met harder rubberprofiel; geschikt voor temperaturen boven 7°C en een droog of nat wegdek zonder sneeuw of ijs.
Zone: Gebied waarin een bepaalde regel geldt, zoals een 30 km/u-zone of parkeerschijfzone. Borden geven het begin en einde van de zone aan.