Op 22 oktober 2025 stelden het Europees Parlement en de Raad richtlijn (EU) 2025/2205 over het rijbewijs vast. De tekst staat sinds 5 november 2025 in het Publicatieblad van de EU. Daarmee is de richtlijn besloten. Ze geldt alleen nog niet voor jou: een richtlijn werkt pas als een land haar in eigen wetgeving heeft overgenomen, en Nederland heeft dat nog niet gedaan.
Voor je voorbereiding telt welke regels Nederland nu heeft ingevoerd. Hieronder lees je hoe die zich verhouden tot de richtlijn en welke invoeringstermijnen Europa stelt.
Wat Europa heeft vastgelegd
De richtlijn vervangt de vorige rijbewijsrichtlijn, 2006/126/EG, die op 26 november 2029 vervalt. Voor wie nu voor rijbewijs B leert, zijn vier onderdelen het belangrijkst.
Proeftijd. Wie slaagt voor het rijexamen, is volgens artikel 18 een beginnende bestuurder en doorloopt een proeftijd van ten minste twee jaar. Elk land bepaalt zelf hoe lang die precies duurt. Landen moeten voor beginners strengere regels of sancties tegen rijden onder invloed van alcohol hebben dan voor ervaren bestuurders. Ze moeten ook maatregelen nemen tegen drugsgebruik achter het stuur bij beginners en tegen het niet dragen van de gordel of het niet gebruiken van een kinderzitje. Welke straffen daarbij horen, schrijft de richtlijn niet voor.
Begeleid rijden vanaf 17. Artikel 17 verplicht landen om 17-jarigen een rijbewijs B te geven met een Europese code (98.02). Tot je 18e mag je dan alleen rijden met een begeleider naast je. Die begeleider is volgens de richtlijn minstens 24 jaar, heeft het rijbewijs al meer dan vijf jaar en heeft de afgelopen vijf jaar geen rijontzegging gehad. Landen mogen er eigen voorwaarden aan toevoegen.
Mobiel rijbewijs. Artikel 5 bepaalt dat landen een mobiel rijbewijs afgeven, dat de houder kosteloos elektronisch kan opvragen, voor gebruik in de Europese digitale identiteitsportemonnee. Het fysieke pasje blijft bestaan (artikel 4). Volgens het Europees Parlement houd je recht op een pasje, dat je in de regel binnen drie weken krijgt. De Europese Commissie moet uiterlijk 26 november 2026 de technische details vastleggen.
Geldigheid. Volgens artikel 10 is een rijbewijs voor auto en motor 15 jaar administratief geldig. Een land mag dat beperken tot tien jaar als het rijbewijs daar ook als identiteitsbewijs mag dienen. Landen mogen de geldigheid ook korter maken voor beginners of om vaker een medische controle op te leggen.
De minimumleeftijd voor rijbewijs B blijft in de richtlijn 18 jaar (artikel 7). Het rijden met 17 loopt via de regeling voor begeleid rijden.
Wat Nederland al heeft
Nederland kent al een beginnersrijbewijs en begeleid rijden vanaf 17 jaar.
Wie in Nederland een autorijbewijs haalt op 17 of later, heeft vijf jaar een beginnersrijbewijs. Dat is langer dan de twee jaar die Europa minimaal vraagt. Als beginner mag je nu niet rijden met meer dan 0,2 promille alcohol in je bloed; voor ervaren bestuurders is de grens 0,5 promille. Die strengere alcoholgrens voor beginners bestaat hier dus al. Hoe het beginnersrijbewijs en de sancties nu werken, staat op onze pagina over regels voor beginnende bestuurders.
Rijden met 17 kan ook al, via 2toDrive. Je doet praktijkexamen vanaf 17 jaar en rijdt tot je 18e alleen met een begeleider die op je begeleiderspas staat. Die begeleider is in Nederland 27 jaar of ouder en heeft minstens vijf jaar een autorijbewijs. Dat is strenger dan het Europese minimum van 24 jaar, en de richtlijn staat landen toe om eigen voorwaarden te houden. Of Nederland de leeftijdsgrens aanpast, is niet bekend. Vanaf welke leeftijd je theorie-examen en praktijkexamen mag doen, lees je in vanaf welke leeftijd je theorie-examen doet.
De geldigheid ligt anders. De RDW geeft een rijbewijs nu in principe af voor tien jaar vanaf de aanvraag. De richtlijn noemt 15 jaar, met tien jaar als uitzondering voor landen waar het rijbewijs ook identiteitsbewijs is. Welke keuze Nederland maakt, staat niet in de Kamerbrief van 15 mei 2026. Wat er nu geldt, zie je bij rijbewijs en documenten.
Twee termijnen die niet hetzelfde zeggen
Hoe lang de invoering duurt, hangt af van wie je leest.
| Bron | Wetgeving | Uitvoering |
|---|---|---|
| Richtlijn, artikel 29 | regels vaststellen vóór 26 november 2028 | toepassen vanaf 26 november 2029 |
| Europees Parlement (21 oktober 2025) en CBR (1 december 2025) | drie jaar | één jaar extra, samen hooguit vier jaar |
| Kamerbrief van 15 mei 2026 | twee tot drie jaar, per onderdeel | twee tot vier jaar |
Artikel 29 kent ook eerdere datums. De regels voor begeleid rijden moeten vóór 26 november 2028 vastgesteld zijn en gelden vanaf die dag. Twee kleinere onderdelen moeten al vanaf 26 november 2027 gelden: ze gaan over zwaardere voertuigen op alternatieve brandstof, voor rijbewijs B (hulpverleningsvoertuigen) en voor rijbewijs BE (onder meer zware elektrische bestelbussen met aanhangwagen).
De Kamerbrief van 15 mei 2026 zegt dat het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat de invoering samen met de RDW en het CBR voorbereidt, met als insteek zo weinig mogelijk extra lasten. De planning is dat de eerste wijzigingen van de Nederlandse regels in het laatste kwartaal van 2026 in internetconsultatie gaan. Een consultatie is een conceptversie waarop iedereen kan reageren, geen besluit. Een Nederlandse ingangsdatum voor de onderdelen die een beginner raken, noemt de Kamerbrief niet.
Het CBR schreef op 1 december 2025 hetzelfde in eigen woorden: de richtlijn is vastgesteld, maar de nieuwe regels gelden nog niet.
Digitaal aanvragen is iets anders
Het mobiele rijbewijs uit de richtlijn is een rijbewijs op je telefoon. Digitaal aanvragen is de manier waarop je bij de gemeente een gewoon pasje aanvraagt. In de Kamerbrief van 4 december 2025 staat dat dat in vrijwel alle gemeenten al kan en dat het landelijk wettelijk wordt ingevoerd. Dat staat los van de Europese richtlijn.
Wat dit betekent als je nu theorie leert
Je theorie-examen gaat over de regels die gelden op de dag dat je het doet. De richtlijn verandert daar op dit moment niets aan. Je leert dus de huidige Nederlandse regels over het beginnersrijbewijs en 2toDrive, waaronder de alcoholgrens van 0,2 promille en de beginnersperiode van vijf jaar.
Wat er later verandert, hangt af van de Nederlandse wetgeving die nog moet worden geschreven. Baseer je leerplan voor het theorie-examen op de regels die nu gelden.
