Leg je schoolrooster naast je agenda voordat je een examendatum kiest. Zo zie je welke weken ruimte bieden voor theorie en wanneer je het druk hebt met toetsen. Vul eerst de leeftijdsgrenzen voor je rijopleiding in.
1. Zet de vaste punten in je agenda
Pak je agenda of de kalender op je telefoon en zet er deze leeftijden in, met de echte datums die bij jou horen:
| Wat | Vanaf welke leeftijd |
|---|---|
| Theorie-examen auto doen | 16 jaar |
| Autorijles nemen | 16,5 jaar |
| Praktijkexamen auto | 17 jaar |
| Rijden zonder begeleider | 18 jaar |
De grens van 16 staat in artikel 56, derde lid, van het Reglement rijbewijzen. De andere leeftijden noemt de Rijksoverheid. Reserveren voor je theorie-examen kan volgens het CBR al vanaf 20 weken voor je 16e verjaardag. Op de examendag zelf moet je wel 16 zijn.
Zet er nog één punt bij zodra je slaagt: de dag waarop je uitslag verloopt. Je theorie is 1,5 jaar (18 maanden) geldig, gerekend vanaf de dag dat je slaagt. Het CBR rekent het zo voor: geslaagd op 9 april 2026 betekent geldig tot en met 8 oktober 2027. Volgens artikel 67d van het Reglement rijbewijzen mag je praktijkexamen niet later vallen dan anderhalf jaar na je geslaagde theorie. Verloopt je uitslag, dan doe je het theorie-examen opnieuw. Alle details staan op de pagina over hoe lang je theorie-examen geldig is.
2. Kies een rustige periode voor het examen
Met die punten in je agenda zie je meteen waarom de allereerste dag na je 16e verjaardag niet altijd handig is. Slaag je op je 16e verjaardag, dan verloopt je uitslag rond je 17,5e. Praktijkexamen mag pas vanaf 17, dus dan heb je ongeveer een half jaar om rijles af te ronden en examen te doen. Dat kan, maar het is niet veel tijd als je naast school maar weinig lessen per week kunt volgen.
Het CBR raadt aan je theorie-examen aan het begin van je rijopleiding te doen, omdat je je rijlessen dan beter begrijpt. Rijles mag vanaf 16,5. Ergens tussen je 16e en je eerste rijlessen ligt dus een logisch moment. Meer over de leeftijdsgrenzen vind je op de pagina vanaf welke leeftijd je theorie-examen mag doen.
Kijk binnen die periode naar je schoolrooster. Een goed moment voor je examen heeft een paar rustige weken ervoor, zodat je laatste herhaling niet samenvalt met een toetsweek. Vaak is dat kort na een vakantie, als je in de vakantie de meeste stof hebt gedaan, of in een periode zonder grote toetsen of inleverdatums. Leg je rooster en je jaarplanning van school naast elkaar en zoek het gat. Zo bepaalt het gat je examendatum.
3. Leer in kleine porties naast je huiswerk
Het CBR geeft een advies dat goed naast school past: begin op tijd en leer een beetje per dag of per week. Een kort vast moment past beter naast school dan alles in één weekend proppen. Koppel het aan iets wat je al elke dag doet, bijvoorbeeld meteen na je huiswerk of in de bus naar school.
In toetsweken mag theorie op een laag pitje. Doe dan alleen een paar minuten herhaling van wat je al kent, zodat het niet wegzakt. Het CBR wijst er ook op dat je oude stof moet blijven herhalen en dat oefentoetsen helpen om te zien wat er is blijven hangen. Nieuwe stof bewaar je voor de weken waarin school minder vraagt, en vakanties zijn handig voor een groter blok.
Wil je de stof per week verdelen, dan helpt het leerplan dat terugrekent vanaf je examendatum. Hoeveel tijd het in totaal kost, verschilt per persoon; daarover gaat het stuk over hoe lang je theorie moet leren.
4. Botst een toetsweek met je examendatum? Verzet op tijd
Soms verschuift school een toets of krijg je een rooster pas laat. Valt je examen dan midden in een drukke week, dan kun je het verzetten. Het CBR stelt daar grenzen aan: tot 7 dagen voor je examen mag je het maximaal 3 keer naar een eerder of later moment verplaatsen. Binnen die 7 dagen kan het alleen nog naar een eerder moment als er plek is, en op de examendag zelf niet meer. Afzeggen kan niet.
Reserveerde je via je rijschool, dan regel je het verzetten via de rijschool. Zelf gereserveerd, dan log je in met DigiD. De rest van de regels staat bij je theorie-examen reserveren en verzetten.
Kijk zodra je een nieuwe toetsplanning krijgt of die botst met je examen. Merk je het pas binnen 7 dagen voor je examen, dan kan het alleen nog naar een eerder moment, en alleen als daar plek is.
5. Laat theorie en rijles op elkaar aansluiten
Ben je geslaagd, zet dan de verloopdatum van je uitslag in je agenda en tel terug. Je praktijkexamen moet voor die datum vallen. Plan je rijlessen zo dat er naast school genoeg ruimte overblijft, en houd rekening met drukke schoolperiodes als je samen met je rijschool een praktijkexamen kiest.
Loop je toch tegen de verloopdatum aan, dan kun je volgens het CBR vanaf 3 maanden voordat je uitslag verloopt het theorie-examen opnieuw doen.
Slaag je voor je praktijkexamen voor je 18e, dan rijd je tot je 18e alleen met een begeleider naast je en heb je een begeleiderspas nodig. Hoe je die aanvraagt, lees je in het stuk over de begeleiderspas van 2toDrive.
