Regels op de rotonde, het erf, bij haltes en in tunnels

Wat is een rotonde?

Een rotonde is een kruispunt met een rijbaan in de vorm van een cirkel. Het verkeer kan er vlotter doorstromen dan op een gewoon kruispunt.

Voor een rotonde kan bord J9 staan. Dat driehoekige bord waarschuwt dat er een rotonde aankomt. Bord D1 is een blauw rond bord met drie witte pijlen in een cirkel. Het geeft de verplichte rijrichting op de rotonde aan. In Nederland rijd je tegen de klok in, met het middeneiland aan je linkerhand.

Een kleine rotonde binnen de bebouwde kom is vaak krap. Harder dan 20 tot 30 km per uur kun je hem niet veilig nemen. Met 50 km per uur ben je dus veel te snel.

Voorrang op de rotonde

Er zijn twee soorten rotondes.

Op een voorrangsrotonde heeft het verkeer op de rotonde voorrang. Dit type zie je veruit het meest. Je herkent het aan haaientanden op de toerit, vaak met bord B6 erbij. Bij het oprijden minder je vaart en verleen je voorrang aan al het verkeer op de rotonde. Haaientanden betekenen niet dat je moet stoppen. Is de rotonde vrij, dan rijd je gewoon door.

Liggen er geen haaientanden en staan er geen borden, dan is de rotonde gelijkwaardig. Dan geldt de gewone regel: verkeer van rechts gaat voor. Voor wie op de rotonde rijdt, komt het verkeer dat de rotonde oprijdt van rechts. Op zo'n rotonde gaat het oprijdende verkeer dus voor.

Turborotonde

Een turborotonde heeft meer rijstroken, met betonnen randen ertussen. Door die randen kun je op de rotonde niet van rijstrook wisselen. Zo zijn er minder weefbewegingen en rijdt het verkeer veiliger door.

Je kiest dus al voor de rotonde de juiste rijstrook. Welke dat is, zie je aan de pijlen op het wegdek of op de wegwijzer. Wil je bijvoorbeeld de derde afslag nemen, dan kies je de linkerrijstrook.

Ook als de betonnen rand je geen keus laat, geef je bij het verlaten van de turborotonde richting aan naar rechts. Zo zien anderen wat je van plan bent.

Welke rijstrook kies je op een rotonde?

Op een rotonde met twee rijstroken hangt je rijstrook af van je afslag:

• Eerste afslag (een kwart rond): je blijft al op de toerit rechts rijden en geeft richting aan naar rechts. Zo hinder je het doorgaande verkeer niet.
• Driekwart rond: je rijdt vanaf de linkerrijstrook de rotonde op. Na de tweede afslag geef je richting aan naar rechts en ga je naar de rechterrijstrook. Daarna verlaat je de rotonde.

Vlak voor en op een rotonde hoef je met je auto niet zoveel mogelijk rechts te houden. Je mag daar ook rechts inhalen.

Richting aangeven op een kleine rotonde

Op een kleine rotonde met één rijstrook werkt het zo:

• Ga je halfrond (rechtdoor), dan geef je bij het oprijden geen richting aan. Bij het verlaten geef je richting aan naar rechts.
• Ga je driekwart rond (linksaf), dan mag je bij het naderen links aangeven. Zo zien anderen dat je verder de rotonde op rijdt. Zodra je de rotonde oprijdt, zet je de richtingaanwijzer uit. Pas als je de rotonde verlaat, geef je weer richting aan, naar rechts.

De rotonde verlaten

Een rotonde verlaten is afslaan. Je geeft daarom altijd richting aan naar rechts. Dat geldt ook voor fietsers: ook zij geven richting aan als ze op een rotonde afslaan.

Wie afslaat, laat verkeer voorgaan dat op dezelfde weg rechtdoor gaat. Rond een rotonde betekent dat:

• Ligt er een fietsstrook naast je rijbaan en rijdt daar een fietser die de rotonde blijft volgen? Dan gaat die fietser voor. Jij slaat af, hij gaat rechtdoor op dezelfde weg.
• Ligt er een apart fietspad langs de rotonde, zonder haaientanden of borden? Dan gaat de fietser die rechtdoor rijdt ook voor.
• Liggen er voor de fietsers op het fietspad haaientanden, of staat er voor hen bord B6? Dan moeten de fietsers jou voorrang verlenen. Zo'n oversteek zie je vaak buiten de bebouwde kom.

Voetgangers bij een rotonde

Bij voetgangers hangt het af van de plek waar ze oversteken.

• Ligt de oversteek binnen de rotonde, dan is de voetganger rechtdoorgaand verkeer op dezelfde weg. Sla je af, dan laat je hem voorgaan.
• Ligt de oversteek buiten de rotonde, dan is de voetganger geen rechtdoorgaand verkeer op dezelfde weg meer. Hij laat jou dan voorgaan.
• Is de oversteek een zebrapad, dan laat je voetgangers voorgaan die oversteken of duidelijk op het punt staan dat te doen. Dat geldt ook voor bestuurders van een gehandicaptenvoertuig.

Ook met voorrang blijf je opletten. Rent er op de rotonde plotseling een kind de weg op, dan rem je en voorkom je een aanrijding. Je moet altijd kunnen stoppen binnen de afstand die je kunt overzien en die vrij is. Voorrang hebben geeft je geen recht op een aanrijding.

Erf en 30 km-zone

Een erf begint bij bord G5 en eindigt bij bord G6. Op een erf rijd je niet harder dan 15 km per uur. Voetgangers mogen er de hele breedte van de weg gebruiken. Met je auto parkeer je op een erf alleen op plekken die als parkeerplaats zijn aangegeven, bijvoorbeeld met een P op het wegdek of een parkeerbord.

Een 30 km-zone ligt vaak in een woonwijk. Let daar extra op voetgangers, fietsers en spelende kinderen. Kinderen kunnen plotseling oversteken.

Verlaat je een erf of een 30 km-zone via een uitritconstructie, bijvoorbeeld over een verlaagd trottoir? Dan rijd je de weg op zoals vanuit een uitrit. Dat is een bijzondere manoeuvre. Je laat al het verkeer op de weg voorgaan, ook voetgangers. De regel 'verkeer van rechts gaat voor' geldt hier niet.

Bus- en tramhaltes

Binnen de bebouwde kom geef je een bus de gelegenheid om van een bushalte weg te rijden. Dat moet zodra de buschauffeur richting aangeeft. Buiten de bebouwde kom geldt die plicht niet. Je rijdt daar wel voorzichtig langs.

Staat er een bus stil bij een halte, reken dan op passagiers die uitstappen en oversteken. Ze letten vaak niet goed op het verkeer. Rijd daarom rustig en met aangepaste snelheid langs.

Bij een tramhalte stappen passagiers soms direct de rijbaan op. Wil je een stilstaande tram of bus voorbijrijden aan de kant waar mensen in- en uitstappen, dan moet je hun daarvoor de gelegenheid geven. Je mindert vaart of stopt, zodat ze veilig kunnen oversteken.

Bruggen en viaducten

Het wegdek van een brug of viaduct bevriest eerder dan dat van een gewone weg. De wind komt er ook onder, waardoor het wegdek sneller afkoelt. Rond het vriespunt is het daar dus eerder glad.

Op bruggen en viaducten heb je ook meer last van zijwind. Die kan je auto opzij zetten. Houd je stuur goed vast en pas je snelheid aan.

Bord J15 waarschuwt voor een beweegbare brug. Houd er rekening mee dat er een opstopping kan staan als de brug net open is geweest. Brandt of knippert het rode bruglicht, of gaan de slagbomen omlaag? Dan stop je voor de stopstreep. Je wacht tot de brug weer vrij is voor het verkeer.

Tunnels

In een tunnel hoort je dimlicht aan te staan. Zo zien andere bestuurders je beter. Zet het licht al aan voordat je de tunnel inrijdt. Doe je dat pas in de tunnel, dan kan het voor bestuurders achter je lijken alsof je remt.

Veel bestuurders worden voorzichtiger in een tunnel. Ze rijden langzamer en wat meer naar het midden. Pas je snelheid aan, houd genoeg afstand en forceer geen inhaalactie.

In een tunnel mag je niet stilstaan. Krijg je toch pech en kun je de tunnel niet meer uitrijden? Zet dan je alarmlichten aan, stop zo ver mogelijk rechts en zet de motor af. Laat de auto staan en ga naar de dichtstbijzijnde meldpost of nooduitgang.

Bij sommige tunnels zie je bord K14. Dat wijst de route voor voertuigen met bepaalde gevaarlijke stoffen, omdat die niet door de tunnel mogen. Een weg die gesloten is voor voertuigen met bepaalde gevaarlijke stoffen, herken je aan bord C22.